Bestemmingsreserves 10

Algemene reserve

Rechtstreeks toevoegen aan de reserve is niet meer mogelijk, alles loopt volgens de nieuwe Richtlijn jaarverslaggeving PKN via de staat van baten en lasten.

Bestemmingsfondsen.

Bestemmingsfondsen vormen een onderdeel van het Eigen vermogen, maar zijn gelabeld.

Als u bijvoorbeeld een bedrag van 75.000 aan dat fonds wilt onttrekken, moet u dat bedrag eerst als last boeken met de journaalpost aan liquide middelen.
Daarna onttrekt u op de betreffende rekening in de 21 serie hetzelfde bedrag.
FRIS, koppelt dat bedragals onttrekking aan 90.10 of aan 90.20.

Wilt u uitsluitend een bedrag vrij laten vallen en naar de Algemene reserve brengen, dan kunt u dit bedrag als onttrekking op de betreffende rekening in de 21 serie boelen.
Daarna verschijnt het als onttrekking op 65.10 of 65.20 waardoor het door FRIS als resultaat wordt toegevoegd aan de Algemene reserve.

Boekingen t.a.v. het verjaardagsfonds.

Het verjaardagsfonds is een (egalisatie) bestemmingsreserve en loopt via 21.50 en niet als voorziening via de 22 serie.

De verjaardagsbus/enveloppe/collecte boekt men dus Bank, aan 83.20 Opbrengst collecten of 83.50 opbrengst collectebussen.

Van de uitgaven boekt men 50 in de 50 serie bijvoorbeeld 50.70 of 50.99 overige kosten diaconaal werk, aan Bank.

Vindt men het saldo onvoldoende dan kan men een aanvulling doen door een toevoeging aan een bestemmingsreserve, die gekoppeld is aan 60.10 of 60.20

De opbrengst van de verjaardagsbus valt onder levend geld en is geen bijzondere bate.

Herwaarderingsreserve

Een herwaarderingsreserve (21.94) mag evenals andere bestemmingsreserves, nooit debet staan.
Dit moet altijd worden gecorrigeerd via de kolom toevoegingen zodat het saldo nul wordt.

Op de totaalexploitatie ziet u dan dat dit bedrag wordt afgeboekt van de Algemene reserve.

Herwaardering is het verschil tussen de boekwaarde (die minimaal 1 euro moet zijn) na afschrijvingen op basis van de aanschafwaarde en de actuele waarde.
Dat bedrag kunt u boeken in de kolom Herwaarderingsreserve in de 00 of 01 serie.
FRIS koppelt dit dan als incidentele bate aan 95.31 Herwaardering onroerende zaken.
Daarna voegt u dit zelfde bedrag toe aan rekening 21.94 Herwaarderingsreserves.
Bij afwaarderingen geldt het tegenovergestelde.

Moet de herwaardering altijd via de resultatenrekening?

Het is niet meer mogelijk om de herwaardering van onroerend goed noch een ander mutratie in een bestemmingsreserve buiten de resultatenrekening om te doen.

Het bedrag zal op de resultatenrekening komen bij de bijzondere baten als "winst", maar daarna moet hetzelfde bedrag weer toegevoegd worden aan de herwaarderingsreserve.

Op deze manier wijzigt het winstsaldo op de algemene reserve niet.

Opheffen van bestemmingsfondsen

Als u een bestemmingsreserve wilt opheffen doet u dat door op de betreffende rekening in de 21 serie in de kolom onttrekkingen een bedrag te boeken.

Via de resultaatbestemming komt dat bedrag dan vanzelf ten gunste van de Algemene reserve.

Wel even een opmerking over een fonds.

Een bestemmingsfonds kunt u nooit vrij laten vallen, maar moet volledig besteed worden omdat een derde daaraan een bestemming heeft gegeven.

Toezeggingen en onttrekkingen.

Uw vraag: Ontvangsten als voorschot uit het nationaal restauratiefonds komen buiten het resultaat in het fonds. Uitgaven voor onderhoud gaan ten laste van dit fonds. Dus buiten het resultaat om. Toch zet FRIS dat mijn mutatie in het fonds automatisch in het resultaat terwijl ik het daar niet wil hebben?

Toevoegingen en onttrekkingen lopen aan bestemmingsreserves en -fondsen volgens de nieuwe Richtlijn jaarverslaggeving PKN alleen nog via de staat van baten en lasten. Gelet op het karakter van (vooruit) ontvangen bedragen van het Nat. Restauratiefonds, namelijk ter dekking van (in redelijkheid voorzienbare) toekomstige uitgaven, is het vrijwel zeker geen fonds, maar via een Voorziening restauratie.
Dat betekent dat u de bestemmingsreserve kunt laten vrijvallen en hetzelfde bedrag meteen doteren aan de Voorziening.

Bestemmingsreserve in exploitatieresultaat

In de ANBI-publicatie wordt het exploitatieresultaat weergegeven inclusief de mutaties in de bestemmingsreserves en -fondsen.
Is dit wel correct?

Omdat alle mutaties bestemmingsreserves en -fondsen zoals herwaarderingen, koersverschillen, incidentele baten en dergelijke via de resultatenrekening lopen, vaak met een speciale bestemming, is er voor gekozen om die als mutatie mee te nemen in de baten en lasten, waardoor uiteindelijk alleen de mutatie in de Algemene reserve, dus de vrije reserve zichtbaar wordt.
Dat is mede gedaan om te voldoen aan de ANBI regeling van de kerken.

Bestemming resultaat

In FRIS moet u tijdens het opstellen van de baten en lasten rekening aangeven hoe het resultaat verwerkt moet worden.

Dat doet u door bedragen toe te voegen of te onttrekken aan de bestemmingsreserves in de 21 serie.
FRIS verwerkt dat via de incidentele baten en lasten, waardoor het uiteindelijke resultaat via onderdeel D op de Algemene reserve komt.

Erfenis

Hoe boeken we een erfenis die niet openbaar mag worden gemaakt?

De nieuwe richtlijn stelt dat alle mutaties in bestemmingsreserves en-fondsen via het resultaat moeten lopen.

Ook legaten en erfenissen worden ongeacht de grootte verwerkt onder 95.40. Dat is uiteraard anoniem. Het resultaat komt dan op de Algemene Reserve. Daarna kunt u alsnog een deel overboeken naar een Bestemmingsreserve of bestemmingsfonds. U boekt het alleen op een fonds als in de erfenis expliciet wordt vermeld waarvoor het geld gebruikt mag worden. Dat kunt u nooit wijzigen. Staat dat er niet, boek het dan naar eigen inzicht op een reserve.
En bestemmingsreserve kan door de kerkenraad wel jaarlijks gewijzigd worden, een bestemmingsfonds niet. Dus let op het verschil tussen een bestemmingsreserve en een bestemmingsfonds. Onder het vraagteken op het scherm 20 en 21 staat een toelichting en een voorbeeld.

Zie voorbeeld:

Stel men wil 50.000 vanuit de Algemene reserve bestemmen voor pastoraat. In FRIS al volgt verwerken:

Scherm Bestemmingsreserves: 21.40 toevoeging via lasten 50.000 FRIS plaatst die dan gekoppeld op 60.10 Toevoeging Bestemmingsreserve, waardoor de Algemene reserve afneemt met 50.000.

Onttrekkingen aan een bestemmingsreserve

  • Eerst moet de uitgaven als lasten boeken.
  • Daarna onttrekt u aan de betreffende bestemmingsreserve waardoor FRIS dat bedrag boekt op 90.10
  • Ontrekking voorziening predikantsplaats Wij vermoeden dat het hier om een bestemmingsreserve in de 21 serie gaat.
    In dat geval boekt u eerst de predikantskosten als last en laat u daarna een bedrag vrij vallen op de bestemmingsreserve.
    Zou het een Voorziening zijn, dan boekt u de onttrekking uitsluitend op de betreffende voorzieningen in de 22 serie.

Onderhoud monumentaal orgel

Voor komende onderhoudskosten moet u gebruikt maken van de rekening 20.10 en 20.20 Voorzieningen.

U reserveert periodiek met de boeking 40.67 of 40.77 met als tegenrekening de betreffende voorziening rekening in de 22 serie.
Zie de uitgebreide toelichting onder het vraagteken op scherm 22 en in de toelichting op de richtlijn.

Renovatie verwerking

Hoe verwerken we een grootscheepse renovatie aan ons kerkgebouw incl. investeringen in nieuwe stoelen, vloerbedekking, keuken e.d.?

Stel:
In de jaarrekening over 20.. staat een bestemmingsfonds verbouwing kerkgebouw.
In de jaarrekening over 20.. wilt u dat verwerken als bestemmingsreserve i.p.v. fonds, omdat een bestemmingsfonds een bestemming heeft waarvan u niet mag afwijken.
Ultimo 20.. had het bestemmingsfonds een omvang van afgerond € 540.000.
In het fonds zit een bedrag van € 100.000 dat specifiek geschonken is t.b.v. de restauratie van de kerkzaal (feitelijk een fondsbedrag) en een bedrag van € 19.000 afgerond voor de aanschaf van nieuwe stoelen (via acties bijeen gebracht dus ook feitelijk een fondsbedrag).
Jongstleden september is de renovatie feitelijk afgerond.

Antwoord:
Een bestemmingsfonds, wordt geboekt op 21.90 . Geld dat is ondergebracht in een specifiek fonds, maar uitsluitend daarvoor worden gebruikt.
Het fonds Verbouwing is dan een bestemmingsreserve die op 21.10 komt.
In dit voorbeeld € 540.000 - € 190.000.

Als het noodzakelijk onderhoud is zou het zelfs een Voorziening moeten zijn.
Het bedrag dat u dan aan de bestemmingsreserve wilt toevoegen kunt u dan beter via een dotatie aan de Voorziening onderhoud toevoegen.
Dat doet u door een bedrag op de bestemmingsreserve de onttrekken en hetzelfde bedrag als dotatie via de lastenrekening eindigend op ...7 toe te voegen aan de 22.10 Voorziening onderhoud.

Stel:
Dat nu de totale bestedingen € 600.000 hebben bedragen waaronder € 120.000 voor de kerkzaal en € 22.000 voor de stoelen.

Worden dan nu alle bestedingen t.l.v. het resultaat gebracht met gelijktijdige vrijval van het totale fonds?

Met een negatief resultaat van € 60.000 (€ 600.000 -/- € 540.000) tot gevolg?

Of kan/moet het meerdere worden geactiveerd?
De renovatie van de kerkzaal zou dan voor € 20.000 (€ 120.000 investering/kosten -/- € 100.000 specifieke gift) worden geactiveerd,
de stoelen voor € 3.000 (€ 22.000 investering -/- € 19.000 specifieke acties) en het restant voor € 37.000 (€ 60.000 -/- € 20.000 -/- € 3.000)?

Of moet alles geactiveerd worden (onderscheiden naar de diverse soorten investeringen) met gelijktijdige vrijval van het fonds?
In dat geval blijft het fonds/ de bestemmingsreserve wel heel erg lang op de balans staan.

Antwoord:
U kunt inderdaad twee wegen bewandelen.

  • Het meest voor de hand liggend is dat u de bestemmingsfondsen en bestemmingsreserves weg laat vallen tegen de investeringen.
    Dat kunt u de gemeente uitleggen.
    Dat doet u door het totaal van de onttrekkingen aan de bestemmingsreserves voor hetzelfde bedrag als incidentele last te boeken en dat in de toelichting uit te leggen.
    Als de fondsen ontoereikend zijn kunt u het meerdere activeren en op de bij u gebruikelijke periode afschrijven. U kunt het beste een termijn van 20 jaar aan koppelen of een die gelijk is aan die van investeringen in installaties van 15 jaar.

  • U kunt het resterende bedrag van 37.000 ook in één keer afschrijven.

Vrijval reserves?

In de handleiding CCBB vindt u de Richtlijn voor begroting en jaarverslaggeving PKN, (https://fris-ccbb-doc.pkn.nl/richtlijnen) daarin staat het volgende:

C.1.2. Bijdragen fondsen en acties gemeente

Bij bepaalde investeringen in gebouwen of bijvoorbeeld het orgel, worden er vaak bijdragen ontvangen, dragen fondsen bij voor dat doel en worden er ook acties in de gemeente gehouden om de betreffende aanschaf, verbouwing of restauratie mogelijk te maken. Tot het moment van gereedkomen van een dergelijke investering worden de ontvangen giften, opbrengsten uit acties via onderdeel B van de staat van baten en lasten, als incidentele baten verwerkt en in onderdeel C gemuteerd in een bestemmingsfonds (omdat de beperking is aangebracht door de externe gever).

Bij het gereedkomen van de investering wordt de extra last als extra afschrijving in onderdeel B verwerkt en wordt de vrijval van de bestemmingsreserve in onderdeel C verwerkt.

Wijk spaarfondsen

Er zijn vier wijk-spaarfondsen, die als doel hebben bijzondere uitgaven te financieren los van de normale exploitatie.

Voorbeeld: sparen voor verfraaiingen van het interieur, of aanschaf van een piano voor jeugdkoortje. Gemeente leden storten kleine bedragen op daartoe bestemde bankrekeningen. Hoe de ontvangsten en uitgaven te verantwoorden zonder dat het resultaat beïnvloed wordt ?

Dat kan niet ongezien.
De ontvangsten zullen geboekt staan op bankrekeningen of "Wijkkassen".
Die ontvangsten, die u eerst al bate moet boeken in de 83 serie , kunt u toevoegen aan een bestemmingsreserve, bijvoorbeeld 21.50.
De uitgaven boekt u dan eerst als last, bijvoorbeeld in de 44 serie, waarna u daarna hetzelfde bedrag onttrekt aan de bestemmingsreserve 21.50.
Mutaties in het vermogen, dus alle reserves moeten altijd via het resultaat lopen.